Budowane w oparciu o przekaźniki elektro-mechaniczne komputery przypominają szybkie, programowalne kalkulatory elektryczne 1944 MARK I, komputer zbudowany w USA dla obliczania toru pocisków balistycznych, jedna operacja trwa 3-5 sekund, nie można zmieniać raz ustalonej sekwencji obliczeń

budowane w oparciu o lampy elektronowe, można je już nazwać elektronicznymi maszynami cyfrowymi programowane w języku wewnętrznym (assembler) komputery: ENIAC (1946), UNIVAC (1951), IBM 650 (1954) ENIAC: (Electronic Numerical Integrator and Calculator), 18 tys. lamp elektronowych, liczy 1000 razy szybciej niż MARK I (zegar o częstotliwości 60-125 kHz), można go programować zmieniając połączenia kabli na panelu sterowania koncepcja Johna von Neumanna: program i dane w pamięci operacyjnej UNIVAC: zegar 2.25 MHz, tylko 5400 lamp elektronowych, operacja dzielenia 6 razy szybciej niż ENIAC, realizuje koncepcje von Neumana - łatwy do programowania, dostępny komercyjnie, wyprodukowano 46 egzemplarzy, zyskuje popularność po przewidzeniu wyniku wyborów w 1952 r. IBM 650: dodawanie/odejmowanie 1.65 ms, dzielenie 16.9 ms, pamięć bębnowa 2000 słów (1 słowo to liczba 10-cio cyfrowa lub 2 instrukcje programu), na panelu wiele mrugających światełek (co zwiększało atrakcyjność maszyny), dane wyprowadzane na kartach dziurkowanych (kompatybilne z innymi maszynami IBM), sprzedano ok. 2000 tych maszyn (najpopularniejszy komputer w tych latach)

budowane w oparciu o tranzystory programowane w językach wysokiego poziomu: Fortranie, Algolu, Cobolu przetwarzanie wsadowe
Komputery: IBM 360 (1964), ODRA 1204 (polski, 1967)
IBM 360: tranzystory, modele od 360/20 (wersja mini, 16KB RAM) do 360/65 i później 360/95 (supercomputer, 1024 KB), systemy operacyjne: DOS/360 (nie PC DOS!), OS/360, architektura oparta o 8-bitowy bajt, 16 bitowe rejestry, 24-bitowš przestrzeń adresową; pierwszy komputer ogólnego przeznaczenia - poprzednio każdy nowy typ komputera wymagał dostosowanych do siebie urządzeń zewnętrznych oraz programów, IBM 360 zapoczątkował rodzinę kompatybilnych maszyn, spopularyzował prace na odległość (terminale podłączone przez linie telefoniczne), do 1968 sprzedano 14 tys.
ODRA 1204: pamięć 16-64 K słów 24 bitowych, wyprodukowano 179 maszyn, 114 wyeksportowano

Budowane w oparciu o układy scalone Praca wielodostępna pod nadzorem systemu operacyjnego Języki Pascal, C
Minikomputery: PDP 11, MERA 300 (polski)

Układy scalone o wielkiej skali integracji (VLSI)
Mikrokomputery: IBM PC i superkomputery: Cray
Programowanie obiektowe

Przetwarzanie równoległe
Sieci komputerowe

Podczas II wojny światowej zapotrzebowanie na szybką maszynę liczącą było ogromne. Wojsko, a dokładniej artyleria, używała tzw. "tablic balistycznych", które służyły do dokładnego celowania pocisków. Wykonanie takiej tablicy było zadaniem wyjątkowo czasochłonnym. Należało bowiem uwzględnić mnóstwo czynników, takich jak model pocisku, jego skład chemiczny, temperatura powietrza, siła i kierunek wiatru, itd. Zatrudniano do jego realizacji bardzo dużo ludzi, mimo to stworzenie jednej tablicy trwało kilka tygodni. A tablic trzeba było tysiące. W związku z zapotrzebowaniem na dużą moc obliczeniową, armia USA postanowiła znaleźć sposób na jego zaspokojenie.

Powstanie ENIAC-a można uważać za trochę przypadkowe. Doktor Herman Heine Goldstine, pracownik Ballistic Research Laboratory, w poszukiwaniu rozwiązania problemu tablic balistycznych, podczas kontroli na Uniwersytecie w Pensylwanii, natknął się na Johna Mauchly (doktora fizyki) i Johna Prespera Eckerta (inżyniera elektroniki). Zgłosili się oni na kurs przygotowujący specjalistów na potrzeby armii. Tam się poznali i zaprzyjaźnili. W wolnych chwilach pracowali nad projektem elektronicznej maszyny liczącej. Goldstine od razu się tym zainteresował i już po kilkunastu dniach obaj panowie zostali przyjęci do BRL.

Armia długo się nie zastanawiała, i w bardzo krótkim czasie zdecydowano się udostępnić potrzebne środki. 5 czerwca 1943 roku uruchomiono tajny projekt PX. W początkowej jego fazie ustalono koszty na 150 tys. $, jednak faktycznie armia USA musiała wydać na ten cel 486 tys. $. Komputer przekazano armii pod koniec czerwca 1946 roku, która uruchomiła go dopiero w 1947.

Gdy budowa ENIAC-a się skończyła wojny już nie było. Armia używała go do postawionych wcześniej celów. Obliczał zatem głównie tablice balistyczne, ale także uczestniczył w budowie bomby wodorowej, i w innych projektach. Używano go także do zupełnie nie związanych z wojskiem celów. Obliczył na przykład liczbę pi z dokładnością do tysięcznego miejsca po przecinku. ENIAC zakończył działanie 2 października 1955 roku. Po jego demontażu pozostało tylko kilka większych części. Dane techniczne

ENIAC to 42 szafy o wymiarach 300x60x30 cm każda, ustawione w kształcie litery U o rozmiarze 12x6 m. Używał on 18800 lamp elektronowych, 6000 komutatorów, 1500 przekaźników, 50000 oporników. Ważył "zaledwie" 30 ton i pobierał 140 kW mocy. Do wentylacji ENIAC-a użyto dwa silniki Chryslera o łącznej mocy 24KM. Każda szafa była wyposażona w oddzielny nawilżasz. Wbudowano także termostat, który zatrzymywał urządzenie, gdy jego temperatura przekroczyła 48°C . Komunikacja z komputerem odbywała się za pomocą kart perforowanych. ENIAC działał w systemie dziesiętnym, operował liczbami dziesięciocyfrowymi, a dodanie 5000 takich liczb zajmowało sekundę.